Dializa bez granic – rady specjalisty Narodowego Funduszu Zdrowia

zdj_Anna_Rusiecka

Anna Rusiecka

Paweł Oses: Rozmawiając o dializach za granicą musimy na wstępie dokonać zasadniczego rozróżnienia na dwie grupy krajów: te należące do Unii Europejskiej i resztę.

Anna Rusiecka, główna specjalistka Departamentu Współpracy Międzynarodowej NFZ: Ściślej mówiąc w pierwszej grupie chodzi o państwa należące do Unii Europejskiej (UE) i Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – Islandię, Lichtenstein, Norwegię i Szwajcarię. Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obowiązują we wszystkich państwach należących do tych dwóch organizacji. Zatem fakt, że posiadamy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce umożliwia nam korzystanie z niezbędnych świadczeń zdrowotnych w czasie pobytu w pozostałych 30 państwach europejskich. Nasze ubezpieczenie zdrowotne uprawnia nas do uzyskania opieki medycznej w innych państwach na zasadach ustalonych przez ustawodawcę unijnego. Oczywiście mówimy tu o osobach przebywających czasowo w innym państwie członkowskim, tzn. wyjeżdżających turystycznie, odwiedzających rodzinę, które nie zmieniają miejsca zamieszkania. Przepisy unijne przewidują w takich przypadkach prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w państwie pobytu, o ile świadczenia te mają charakter niezbędnych ze wskazań medycznych, biorąc pod uwagę charakter tych świadczeń oraz planowany czas pobytu.

PO: Co kryje się za sformułowaniem „świadczenia niezbędne ze wskazań medycznych”?

Prawo unijne umożliwia osobom ubezpieczonym korzystanie w niespodziewanych sytuacjach z niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej w czasie pobytu w innym państwie unijnym. Należy pamiętać, że świadczeniami niezbędnymi są nie tylko świadczenia związane z nagłym zachorowaniem, nieprzewidzianym pogorszeniem stanu zdrowia czy z nieszczęśliwym wypadkiem, ale również świadczenia, których konieczność udzielenia w czasie pobytu poza państwem ubezpieczenia wynika z choroby przewlekłej, na którą cierpi podróżujący pacjent, w tym dializoterapię. Decyzję o tym, czy dane świadczenie jest niezbędne w stanie zdrowia konkretnego pacjenta zawsze podejmuje lekarz. Jednym z warunków zakwalifikowania danego świadczenia, jako świadczenia niezbędnego ze wskazań medycznych, jest to, że dana osoba nie wyjeżdża do innego państwa specjalnie w celu uzyskania tego świadczenia. Jeżeli wyjazdowi przyświeca taki cel, to leczenie to ma charakter planowany i wymaga uzyskania przez zainteresowanego uprzedniej zgody instytucji ubezpieczenia zdrowotnego na pokrycie jego kosztów. Dla polskich ubezpieczonych instytucją tą jest Narodowy Fundusz Zdrowia.

PO: Czy można sprowadzić to do prostego stwierdzenia, że w ramach świadczeń niezbędnych ze wskazań medycznych dializy w krajach UE i EFTA są darmowe?

Świadczenia takie, jak dializoterapia są kwalifikowane jako niezbędne ze wskazań medycznych, i tak, jak pozostałe świadczenia zdrowotne udzielane są zgodnie z prawem obowiązującym w państwie pobytu. To oznacza, że polskiego ubezpieczonego, przebywającego na terenie państwa unijnego, obowiązują te same zasady uzyskiwania świadczeń zdrowotnych, jakie obowiązują osoby ubezpieczone z danego kraju UE. W Niemczech będziemy traktowani, jak niemieccy ubezpieczeni, we Francji, jak francuscy, itd. Dotyczy to zwłaszcza zasad współpłacenia przez pacjenta za wybrane świadczenia opieki zdrowotnej, o ile prawo krajowe państwa, w którym przebywamy, takie współpłacenie przewiduje. Musimy pamiętać, że w każdym kraju może to wyglądać nieco inaczej. W jednym kraju dializoterapia może być świadczeniem udzielanym nieodpłatnie, w innym zaś, uzyskanie tego świadczenia może wiązać się z koniecznością uiszczenia opłaty. Narodowy Fundusz Zdrowia nie gromadzi informacji dotyczących odpłatności za dializy w poszczególnych krajach. Zainteresowane osoby mogą zapoznać się z ogólnymi informacjami dotyczącymi zasad leczenia, w tym zasad odpłatności, obowiązującymi w poszczególnych państwach członkowskich. Informacje te są dostępne na portalu polskiej instytucji łącznikowej www.ekuz.nfz.gov.pl.

PO: Podstawowym dokumentem, na podstawie którego przyznawane są świadczenia medyczne w krajach UE i EFTA jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Co w sytuacji, gdy nie możemy jej okazać?

Jeżeli w czasie pobytu w innym państwie członkowskim chcemy uzyskać świadczenia na zasadach unijnych musimy mieć ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) i okazać ją świadczeniodawcy, lekarzowi. W przypadkach losowych, takich jak zgubienie, kradzież, zniszczenie EKUZ, zainteresowany może zawnioskować do instytucji właściwej – czyli oddziału NFZ, do którego jest zgłoszony – o wystawienie Certyfikatu Tymczasowo Zastępującego EKUZ. Jest to dokument papierowy, który – jeśli zajdzie taka potrzeba – można przesłać pocztą albo faksem na adres, czy numer danego świadczeniodawcy.

PO: Gdyby jednak było to niemożliwe i zaszłaby konieczność płacenia za dializy, to czy można zbierać rachunki i ubiegać się później o zwrot poniesionych kosztów?

Tak. Przepisy unijne przewidują, że jeśli nie ma możliwości okazania karty EKUZ ani Certyfikatu można później ubiegać się w swoim oddziale NFZ o zwrot poniesionych kosztów. Wniosek o zwrot poniesionych kosztów trzeba złożyć w swoim oddziale Funduszu. Wówczas oddział NFZ wysyła pytanie do instytucji w państwie, w którym miało miejsce leczenie, o to w jakiej wysokości należy się zwrot poniesionych kosztów – czy jest to kwota wskazana na rachunku, czy też kwota pomniejszona o tak zwany wkład własny (dotyczyć to będzie zwłaszcza państw, w których obowiązują dopłaty do leczenia). Jeżeli system danego kraju przewiduje dopłatę pacjenta za wykonanie dializy to tę dopłatę – wkład własny – pacjent ponosi we własnym zakresie. Ponieważ wysokość należnej kwoty zwrotu wskazuje instytucja państwa pobytu, procedura ta, w zależności od tego, gdzie miało miejsce leczenie, może trwać od kilku tygodni do roku, a w skrajnych przypadkach nawet do dwóch lat. Z naszego doświadczenia wynika, że najdłużej na odpowiedź zawierającą ustaloną kwotę zwrotu poniesionych kosztów oczekujemy z takich państw jak Włochy, czy Grecja.

PO: Czy Narodowy Fundusz Zdrowia w jakiś sposób może pośredniczyć w znalezieniu stacji dializ w regionie, do którego się wybieramy?

Fundusz może, na wniosek zainteresowanego, wystąpić do swojego odpowiednika – instytucji łącznikowej w państwie pobytu – z odpowiednim zapytaniem. W niektórych nielicznych przypadkach NFZ może uzyskać w odpowiedzi listę stacji dializ działających w regionie, do którego wyjeżdża zainteresowany. Najczęściej jednak, instytucja łącznikowa wskaże jako źródło informacji instytucje regionalne, które posiadają odpowiednią wiedzę o świadczeniodawcach wykonujących dializy. Uzyskane z instytucji łącznikowej informacje Fundusz przekazuje zainteresowanemu. Jeżeli instytucja łącznikowa w państwie pobytu wskaże jedynie instytucje regionalne, to od nich ubezpieczony może uzyskać dane dotyczące świadczeniodawców, którzy w danym regionie wykonują dializy. Może również bezpośrednio, bez udziału Funduszu, skontaktować się z instytucją łącznikową działającą w państwie pobytu w celu uzyskania informacji o świadczeniodawcach wykonujących w tym państwie dializy, oraz o zasadach udzielania tego rodzaju świadczeń. Zgodnie z przepisami unijnymi, aby dializa mogła być wykonana na rzecz pacjenta przebywającego czasowo w danym państwie, pacjent ten zobowiązany jest do wcześniejszego porozumienia się ze świadczeniodawcą działającym w miejscu pobytu w tym państwie w celu zapewnienia sobie ciągłości leczenia. Wynika to z przyczyn praktycznych. Dializa jest bowiem świadczeniem wykonywanym w wyspecjalizowanych placówkach medycznych, przez odpowiednio wyszkolony personel oraz przy użyciu specjalistycznego sprzętu. Poza tym to pacjent ma wiedzę, gdzie dokładnie będzie przebywał i jakiego rodzaju dializy w jego przypadku są wymagane. Warto mieć przy sobie również dokumentację medyczną. Bezpośredni kontakt pacjenta ze świadczeniodawcą pozwala również ustalić inne szczegółowe zagadnienia mające znaczenie dla właściwego zabezpieczenia sobie koniecznego leczenia, tj. ustalenie, czy dany świadczeniodawca wymagać będzie dokumentacji medycznej, a jeśli tak – to w jakim języku, oraz czy dany świadczeniodawca dysponować będzie możliwością przyjęcia pacjenta we wnioskowanym przez niego okresie i częstotliwości itp.

PO: Dobrze, ale jak znaleźć te instytucje łącznikowe, o których pani wspomina?

Dane kontaktowe do instytucji łącznikowych działających w poszczególnych państwach znajdują się na portalu polskiej instytucji łącznikowej www.ekuz.nfz.gov.pl. Po kliknięciu w baner „MINI PRZEWODNIK PO PAŃSTWACH UE I EFTA” pojawia się mapka Europy. Klikając dalej na wybrany kraj udostępniona zostanie ogólna informacja o zasadach leczenia w danym państwie. Tam też znajdują się dane kontaktowe wspomnianych instytucji łącznikowych.

PO: Wszystko to, o czym mówiliśmy do tej pory odnosi się do państw europejskich zrzeszonych w UE i EFTA. Przejdźmy zatem do drugiej grupy krajów – czyli całej reszty. Czy są tu jakieś regulacje czy ścieżki dla pacjentów wymagających dializ?

Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uregulowane w nich zasady udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w czasie pobytu poza Polską obowiązują jedynie w państwach UE i EFTA.
W konsekwencji, pacjent wyjeżdżający do tzw. państwa pozaunijnego musi się liczyć z tym, że będzie ponosić koszty dializ we własnym zakresie.

PO: Bardzo dziękuję za rozmowę.

zdjęcie: ponsulak, FreeDigitalPhotos.net

3 komentarzy do tego wpisuWylij komentarz
  1. Widze ze kolega jedzie grubo : lewactwo itd. Co do Iranu to nie specjalnie chcialbym tam sie wybrac ale na Seszele nie mowie nie…

    Wracajac do sedna problemu moze zamiast zabierac jednym aby dac drugim moze NFZ powinien zaczac lepiej zarzadzac swoimi zasobami np nie wprowadzac kretynskich procedur ze trzeba polorzyc sie na 3 dni do szpitala aby dostac jakis lek ktory w wszytkich innych krajach Europy jest dostepny od reki.

    A polska stawka za dialize jest smiesznie niska i to dlatego w niektorych stajach praktykuje sie reuitilizacje dializatorow do 15 razy !!

  2. do kb
    Jesteś typową osobą o małej świadomości i roszczeniowej postawie. Na pewno wszyscy byśmy chcieli mieć niejedną rzecz taką jak we Francji. Jesteśmy jednak sporo biedniejszym krajem. Dializa w Polsce kosztuje niecałe 500 pln czyli ok 120 EUR. Jak stać Cie na wakacje na Seszelach albo chcesz pojechać do Iranu to sam płac także za dializę. Sam jestem osobą dializowaną i zdaję sobie sprawę ile kosztuje utrzymanie mnie przy życiu. Zastanawiam się zawsze skąd tyle lewactwa się bierze, które nie rozumie, że żeby komuś dać trzeba innemu zabrać.

  3. Czyli dializowani sa limitowani do wyjazdow do Europy ! Czy to nie jest przypadek ograniczenia wolnosci indywidualnej ??

    We Francji, francuski NFZ zwraca za dializy wykonane na calym swiecie w limice stawki francuskiej (300 euro) Szanowna Pani radze sie uczyc od lepszych..

111 pingback do tego wpisu
Dodaj komentarz

Muisz być zalogowany aby dodać komentarz.

Wasze zdjęcia

Wasze filmy

Message from server: Gone. Check in YouTube if the id NerkiKropkaInfo belongs to a user. To locate the id of your user check the FAQ of the plugin.

Wszystko o dializach i chorobach nerek © 2017 All Rights Reserved

Designed by WPSHOWER

Powered by WordPress